Ewangelicy Suwalszczyzny - Duszpasterze

BEHRENS LUDWIG

Stanisław Karol Fryderyk Kurcyusz - Nagrobekks. Ludwig Behrens, (14. marca 1833 w Kutnie – 1. listopada 1896 Nowy Dwór) - studiował teologię ewangelicką na Uniwersytecie w Dorpacie w latach 1853-1857. Został ordynowany na duchownego 15. listopada 1857 roku i od razu skierowany jako wikariusz do parafii w Suwałkach, gdzie służbę pełnił do roku 1858. Następnie objął probostwo w Nowym Dworze pod Warszawą, gdzie spędził resztę życia. 

W roku 1895 został wybrany na superintendenta diecezji warszawskiej. Żonaty był z córką swojego poprzednika na nowodworskiej parafii, Pastora Wilhelma Helbinga. Uważany był za jednego z największych kaznodziejów w kraju.

BORKENHAGEN WILHELM ARTHUR

Stanisław Karol Fryderyk Kurcyusz - NagrobekWilhelm Arthur Borkenhagen (8. marca 1898 w Żyrardowie - 1972 Chicago) - studiował teologię ewangelicką w Warszawie, po jej ukończeniu został ordynowany na duchownego 11 maja 1924.

Służbę w Suwałkach rozpoczął jako wikariusz do 1925 roku, później został jej proboszczem w latach 1925 – 1943. Po roku 1945 wyjechał z Wielkiej Brytanii do Stanów Zjednoczonych, gdzie objął probostwo jednej z polskich parafii ewangelickich – Parafii Jezusa Chrystusa.

Przez emigracją był sekretarzem Zrzeszenia Ewangelików Polaków w Wielkiej Brytanii i pełnił posługę 2. Pastora polsko-ewangelickiej parafii w Londynie. Był żona z córką ks. Wojaka z Częstochowy.

GÓRNE GOTTLOB

Gottlob Górne (23. września 1818 Kalisz – 1846 Suwałki) - niewiele wiadomo na temat tego młodego duchownego. Studiował teologię i filozofię na Uniwersytecie w Dorpacie w latach 1942-1844. Po studiach został skierowany na wikariat w Suwałkach, gdzie nagle zmarł.

GRABOWSKI ANDRZEJ WILHELM

Andrzej Wilhelm (Andreas Wilhelm) Grabowski - pochodził z Giżycka (Lötzen) w Prusach Książęcych. Teologię studiował w Królewcu, gdzie został immatrykulowany 25 września 1772 roku. Został pierwszym duchownym parafii Chmielówka koło Suwałk. Służbę duchownego pełnił do 1827 roku, kiedy to na urzędzie zastąpił go jego syn – Fryderyk Wilhelm Grabowski.

GRABOWSKI FRYDERYK WILHELM

Fryderyk Wilhelm Grabowski - Urodził się w Chmielówce koło Suwałk, jako syn proboszcza Andrzeja Grabowskiego. Studiował teologię w Berlinie oraz w Królewcu, gdzie został immatrykulowany 16. lutego 1823 roku. Objął urząd proboszcza parafii w Suwałkach w 1827 roku.

JAGUCKI ALFRED

Alfred JaguckiAlfred Jagucki (ur. 21 marca 1914 w Kramniku k. Wiżajn – zm. 28 czerwca 2004 w Dzięgielowie k. Cieszyna) - studia teologiczne odbył w Warszawie w latach 1934-1938, gdzie został ordynowany 9. października 1938 roku przez biskupa Juliusza Burschego. Został wikariuszem polsko-ewangelickiej parafii w Łodzi, gdzie dodatkowo pełnił obowiązki nauczyciela religii. W roku 1945 podjął pracę duszpasterską na Mazurach, gdzie był proboszczem parafii w Sorkwitach, następnie w Szczytnie, a w latach 1959-1963 był seniorem (zwierzchnikiem) diecezji mazurskiej. Niestety będąc ciągle szykanowanym przez służby bezpieczeństwa PRL przeniósł się na Śląsk Cieszyński, gdzie w 1963 r. objął parafię ewangelicką w Cieszynie. Od 1967 był duszpasterzem Diakonatu Eben-Ezer w Dzięgielowie, kierował także Domem Opieki Emaus. W 1984 przeszedł na emeryturę. W 1964 roku uzyskał tytuł doktora teologii ewangelickiej na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Chylicach. Żonaty z Agnieszką Rynkiewicz, mieli czworo dzieci (trzech synów i córkę). Jeden z synów Janusz Jagucki został zwierzchnikiem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, drugi – Walter Jagucki– zwierzchnikiem Kościoła Luterańskiego w Wielkiej Brytanii.

Ks. Alfred Jagucki pozostawił po sobie wiele publikacji o tematyce religijnej:
• Z Chrystusem przez świat. Chrześcijanin w kościele i świecie, Wydawnictwo Zwiastun, Warszawa 1974.
• Tylko Jezus. Skąd? Po co? Dokąd? Rozmyślania na każdy dzień roku, Wydawnictwo Zwiastun, Warszawa 1978.
• Od świata do Chrystusa. Życie wewnętrzne chrześcijanina, Wydawnictwo Zwiastun, Warszawa 1983.
• Zawsze z Chrystusem, Wydawnictwo Zwiastun, Warszawa 1983.
• Świadkowie Jehowy czy świadkowie Jezusa?, Wydawnictwo Zwiastun, Warszawa 1987.
• Pytania wiary, Bielsko-Biała 1998.
• Mazurskie dole i niedole. Wspomnienia i refleksje z lat pracy na Mazurach, Olsztyn 2004.

LOPPE ZYGFRYD OSKAR

Zygfryd Oskar (Siegfried Oskar) Loppe Zygfryd Oskar (Siegfried Oskar) Loppe ( ur. 18 sierpnia 1883 Warszawa – zm. 21 września 1957 Dortmund) - urodził się w rodzinie urzędnika niemieckiego konsulatu generalnego – Gustawa Adolfa Loppe, żonatego z Ottilie, z domu Lerch. Teologię studiował w na Uniwersytecie w Dorpacie w latach 1904—1910, poczym został ordynowany 19. marca 1911 roku i skierowany na wikariat do Suwałk. W roku 1912 został administratorem parafii w Wiżajnach, jednak już rok później został wybrany pastorem parafii w Suwałkach dnia 6 maja 1913 roku i pozostawał nim do 1915 roku. 11 lutego 1915 roku został wraz z częścią swoich parafian deportowany przez rząd rosyjki do Astrachania nad Wołgą. Tam podjął pracę duszpasterską i zarządzał parafią w latach 1915-1918, która składała się z „ewakuowanych” cywili oraz niemieckich, austriackich i węgierskich jeńców. W 1918 roku powrócił do Suwałk, gdzie na powrót objął probostwo, które trwało do 1924 roku. W 1924 został wybrany pastorem parafii ewangelicko-augsburskiej w Wilnie, do 1940. 30. kwietnia 1937 roku został wybrany seniorem der Diecezji Wileńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Ks. Loppe od odzyskania przez Polskę niepodległości pełnił posługę kapelana pomocniczego w Wojsku Polskim. Był też współzałożycielem 41. Suwalskiego Pułku Piechoty. 9. listopada 1931 roku został odznaczony złotym krzyżem zasługi za pilną współpracę przy odbudowie niepodległości państwa polskiego.

Na uroczystościach 25-lecia ordynacji, chodzonych 22 marca 1936 roku, obecny był między innymi Wojewoda Wileński – Ludwik Bociański, który w swoim przemówieniu podkreślał zasługi jubilata jako obywatela, duchownego i żołnierza.
W czasie wojny został aresztowany przez Gestapo i więziony w Bydgoszczy, Poznaniu, Berlinie, Lipsku, Norymberdze i obozie koncentracyjnym w Dachau, gdzie został wyzwolony wraz z innymi więźniami przez żołnierzy amerykańskich.

Po wojnie osiadł w Niemczech, gdzie został pastorem parafii w Dortmund-Berghofen. Przeszedł w stan spoczynku w roku 1953.

Żonaty był od 4 kwietnia 1915 roku z Luizą z domu Rinck, która była wnuczką superintendenta diecezji augustowskiej i proboszcza suwalskiego Władysława Wernitza. Mieli czworo dzieci.

MRONGOWIUS JULIUS

Julius MrongowiusJulius Mrongowius (ur. 4. sierpnia 1825 Tylża – zm. 29. stycznia 1883 Suwałki) - teologię studiował w Dorpacie w latach 1846—1850, poczym został ordynowany 5. grudnia 1850 roku. Początkowo w latach 1850-1852, został administratorem parafii w Paproci Dużej pod Łomżą, następnie w samej Łomży w latach 1852—1859. Później powraca do Paproci, gdzie jako Pastor służy do 1866. Zostaje następnie wybrany Pastorem w Suwałkach, gdzie urząd sprawował do swojej śmierci. W międzyczasie został wybrany na superintendenta Diecezji Augustowskiej z siedzibą w Suwałkach.

MULTANOWSKI WŁADYSŁAW

Władysław Multanowski (ur. 12. czerwca 1832 – 1860) - Odbył studia teologiczne w Dorpacie w latach 1850-1854. Po ordynacji został wikariuszem w parafii ewangelickiej w Mariampolu, następnie w Suwałkach w latach 1856-1857. W roku 1858 służył w parafii ewangelickiej w Łodzi. W roki 1858 powrócił na Suwalszczyznę i objął probostwo w parafii w Wiżajnach, gdzie nagle zmarł w roku 1960.

WERNITZ ADOLF HENRYK

Adolf Henryk Wernitz ( ur. 30. stycznia 1873 Pułtusk – zm. 5. grudnia 1908 w Suwałkach) - syn księdza superintenenta Władysława Wernitza. Studiował teologię ewangelicką w Dorpacie, które zakończył w 1895 roku. Został ordynowany na duchownego 17 maja 1896 roku, po czym odbywał wikariat w parafii w Płocku w latach 1896-1897 i w parafii św. Jana w Łodzi w latach 1897—1898. Następnie został proboszczem w Wiżajnach. Zmarł po ciężkiej chorobie. Napisał dwie książeczki religijne: „Pocieszenie i napomnienie dla szczerze szukających dusz” oraz „On prowadzi nas do wód żywych. Pieśni i modlitwy dla chorych i zasmuconych”.

Adolf Henryk Wernitz
Adolf Henryk Wernitz
Adolf Henryk Wernitz
Adolf Henryk Wernitz
Adolf Henryk Wernitz

WERNITZ WŁADYSŁAW

Alfred Jaguckiks. sup. Władysław Wernitz (25 maja 1832 Warszawa - 6 maja 1917 Suwałki) - pochodził z rodziny czeskiej osiadłej na ziemiach polskich w XVIII wieku. Nauki początkowe odebrał w gimnazjum warszawskim, ale maturę zdawał w gimnazjum w Radomiu w 1849 roku. Studiował na wydziale teologicznym uniwersytetu w Dorpacie w latach 1850-1854. Został ordynowany na duchownego 8 października 1854 roku w Warszawie i posłany na wikariat do parafii w Suwałkach, ale z powodu choroby ks. Juliusza Mrongowiusza z Łomży, został najpierw tam skierowany. Od lipca 1855 do końca września 1856 roku pracował w Płocku. Kolejne lata (1856-1861) spędził jako administrator parafii Władysławów w guberni kaliskiej. W latach 1861-1870 był administratorem, a później pastorem w Wiżajnach i Wisztyńcu. Krótko w latach 1870-1871 zarządzał parafią w Tomaszowie Mazowieckim, a przez następne lata do 1884 roku w Paproci Dużej, Łomży i Pułtusku. Od 5 lutego 1884 do 14 stycznia 1913 roku był pastorem w Suwałkach, a od 1897 roku superintendentem diecezji. Wybudował w 1894 roku kościół w Sejnach. Jego syn Adolf Henryk Wernitz był proboszczem w Wiżajnach.